څیړونکو د "میګاکاډا سونګي" په نوم د یوه لومړني اوبیز تي لرونکي ژوي فوسیل کشف کړی، چې ۱۶۵ میلیونه کاله وړاندې په جوراسیک دوره کې یې ژوند کاوه. دا ژوی، چې له پوزې څخه تر لکۍ پورې یې نیم متر اوږدوالی درلود، د خپل کوچني بدن سره سره په خپل اوبیز چاپیریال کې یو "لوړ ښکارچی" ګڼل کیده.
دا څیړنه، چې د شینیانګ، شیکاګو او بون پوهنتونونو د یوې ډلې لخوا ترسره شوې او په نامتو "نیچر" مجله کې خپره شوې، ښیي چې دې حیوان مهم تکاملي ځانګړتیاوې درلودې. د هغه غاښونه د ښویېدونکي ښکار د نیولو لپاره شاته کوږ شوي وو.
خو تر ټولو مهمه موندنه په دې فوسیل کې د "نرم تالو" شتون دی. دا اناتوميک جوړښت د خولې غار له ستوني څخه جلا کوي او حیوان ته اجازه ورکوي چې په ورته وخت کې ساه واخلي او د تیرولو عمل ترسره کړي. دا وړتیا په تي لرونکو کې د شیدو خوړلو لپاره یو بنسټیز شرط دی.
د بون پوهنتون څخه پالیونتولوجیست پروفیسور توماس مارټین وايي چې ډیری حیوانات لکه تمساح دا جوړښت نلري او د ښکار تیرولو لپاره خپل سر پورته کوي او د جاذبې له قوې څخه مرسته اخلي. برعکس، تي لرونکي حتی په سرچپه حالت کې هم مایعات تیرولی شي.
دا وړتیا د تي لرونکو نویو زیږیدلو ماشومانو ته اجازه ورکوي چې د مور مغذي شیدې په خوندي توګه وڅښي پرته له دې چې د دوی پوزې ته ننوځي. پروفیسور مارټین ټینګار کوي: "دا هغه تطابق و چې د دماغ پراختیا یې ممکنه کړه، چې بالاخره د انسانانو لامل شو."
په میګاکاډا سونګي په څیر ژوي کې د دې ځانګړتیا کشف ښیي چې دا تکاملي انقلاب د عصري تي لرونکو له ظهور څخه ډیر وخت دمخه پیل شوی و او د تي لرونکو د بقا د یوې تر ټولو مهمې ګټې لپاره یې بیولوژیکي بنسټونه چمتو کړي وو.
سرچینه: نیچر مجله
🌐
