د ملګرو ملتونو د ښځو د څانګې مرستیالې، نایارادزایي ګومبونزواندا، خبرداری ورکړ چې افغانستان "په نړۍ کې د ښځو د حقونو له تر ټولو سخت بحران" سره مخ دی. هغې دا څرګندونې د دوشنبې په ورځ، د لړم په ۴مه، په نیویارک کې د ملګرو ملتونو په مقر کې د ښځو، سولې او امنیت په اړه په یوه غونډه کې وکړې.
آغلې ګومبونزواندا په افغانستان کې د ښځو او نجونو د وضعیت په اړه ژوره اندېښنه څرګنده کړه او ویې ویل: "په افغانستان کې، نجونې له هغو زده کړو بې برخې دي چې کولی شي د دوی ژوند بدل کړي." هغې د سولې په بهیرونو کې د ښځو پر حیاتي رول او په خبرو اترو کې د دوی د ګډون پر اړتیا ټینګار وکړ.
د ملګرو ملتونو دې چارواکې زیاته کړه چې جګړې د پخوا په پرتله د ښځو او نجونو لپاره "ډېرې وژونکې" شوې دي. د هغې په وینا، تېر کال په وسله والو نښتو کې تر ۳۷ زرو ډېر ملکي وګړي ووژل شول، چې څلورمه برخه یې ښځې او نجونې وې. هغې خبرداری ورکړ چې نړۍ باید د دې کړاو په وړاندې بې تفاوته پاتې نه شي.
د وړاندې شویو شمېرو له مخې، تر ۷۵۰ میلیونه ډېرې ښځې او نجونې د فعالو نښتو له سیمو څخه په ۵۰ کیلومترۍ کې ژوند کوي او هره ورځ لږ تر لږه ۲۵ ښځې او نجونې وژل کیږي. آغلې ګومبونزواندا د روغتیايي خدمتونو پر وړاندې د جګړې اغېزې ته هم اشاره وکړه او د غزې د وضعیت په مثال یې وویل چې د روغتونونو ویجاړېدو د ژوندیو ماشومانو په زیږون کې ۴۱ سلنه کمښت او د سقط په کچه کې ۳۰۰ سلنه زیاتوالی راوستی دی.
هغې همدارنګه له جګړو سره د تړلي جنسي تاوتریخوالي د زیاتوالي په اړه اندېښنه څرګنده کړه او ویې ویل چې ملګرو ملتونو په ۲۰۲۵ کال کې د دا ډول تاوتریخوالي ۹،۷۸۸ پېښې تایید کړې دي. د هغې په وینا، په همدغه کال کې ښځو د سولې په ۵۷ بهیرونو کې یوازې پنځه سلنه مذاکره کوونکي جوړول.
په افغانستان کې د طالبانو د حکومت له بیا واکمنېدو وروسته، ښځې او نجونې له خپلو بنسټیزو حقونو لکه د زده کړې، کار او په عامه ژوند کې د ګډون له حق څخه بې برخې شوې دي. پراخو محدودیتونو دوی له ټولنیزو، اقتصادي او سیاسي ډګرونو څخه لرې کړي دي.
سرچینه: ملګري ملتونه
🌐
