دنیا یاوایی حیات صندوقی (WWF) بیر یېنگی و تشویشلی گزارشیده معلوم قیلدی که، دنیا بۉیلب یاوایی حیات تورلری نینگ نفوسی ۱۹۷۰ نچی ییلدن بېری اۉرته چه ۷۳ فایز گه کمه یگن. بو تاپیلمه‌لر ییر کره سی نینگ ساغلیگی و اونینگ حیاتی تنوعی اوچون جدی بیر خطر قوُنگراغی دیر.
"تیریک سیاره گزارشی" دیب ناملنگن اوشبو تحقیق، ۱۹۷۰ و ۲۰۲۲ نچی ییللر آره سیده ۵،۷۹۰ تورلی فقره
لی حیوان (سوت اېمیزووچیلر، قوشلر، خزنده لر، ایکّی حیاتلی لر و بالیقلر) نینگ ۳۵،۸۰۳ جمعیت روندی نی تیکشیرگن. ۷۳ فایز لیک کمه ییش طبیعی ایکوسیستم لرده بیر چوقور بحراننی کۉرسه ته دی، که عمدتاً انسان فعالیتلری مثلیده یشش محیط لرینی تخریب قیلیش، آلوده لیک و اقلیم اۉزگریشلری سببلی یوز بېرگن.
بونگه قره مسدن، اوشبو گزارش همه نرسه ناامیدلیککه توله اېمس لیگینی و حفاظتی سعی و حرکتلرنینگ کته بیر تفاوت ایجاد قیلیشی ممکن لیگینی تأکیدله یدی. بیر موفق نمونه صفتیده، بو گزارش هندده گی یولبارسلر نفوسیگه اشاره قیله دی. متمرکز حفاظتی تدبیرلر سایه سیده، هندده گی یاوایی یولبارسلر سانی ۲۰۲۲ نچی ییلده ۳،۶۸۲ دانه گه ییتگن.
بو موفقیت شونی کۉرسه ته دی که، هوشمندانه حفاظتی استراتیژی لرگه سرمایه یتقیزیش، خطر آستیده گی تورلرنینگ تیکلنیشیگه یاردم بېریشی ممکن. دنیا یاوایی حیات صندوقی نینگ ایتیشیچه، بو کبی غلبه لر، سیاسی اراده و محلی جمعیتلرنینگ اشتراکی بیلن حیاتی تنوع نینگ کمه ییشی نینگ تشویشلی روندی نی تېسکری قیلیش ممکن لیگینی ثابتله یدی.
افغانستان هم، قار پلنگی کبی بای و منحصر به فرد یاوایی حیات گه اېگه بۉلیب، اوخشش تهدیدلر بیلن دوچ کیله دی. دنیا سویه سیده موفق حفاظتی برنامه لردن آلینگن درسلر، افغانستانده خطر آستیده گی تورلرنی حمایه قیلیش اوچون هم حیاتی اهمیت گه اېگه بۉلیشی ممکن.
اوشبو گزارش دولت لردن، شرکت لردن و دنیا بۉیلب انسانلردن طبیعت نی حمایه قیلیش اوچون فوری و جدی تدبیرلر کۉریشنی سۉره یدی.
منبع: WWF
🌐
