د ملګرو ملتونو ښوونیز، علمي او کلتوري سازمان (یونسکو) د خبریالانو پر وړاندې د جرمونو د معافیت د پای ته رسولو په نړیواله ورځ اعلان وکړ چې په ټوله نړۍ کې د خبریالانو د وژنې ۸۶ سلنه قضیې لا هم بې مجازاتو پاتې دي. دا ټکان ورکوونکې احصایه د عدالت او مطبوعاتو ازادۍ په برخه کې یو نړیوال بحران په ګوته کوي.
په افغانستان کې د یونسکو دفتر د دوشنبې په ورځ، د لړم ۱۱مه، چې د نومبر له دویمې سره سمون خوري، په یوه پیغام کې ټینګار وکړ چې د خبریالانو پر وړاندې د ګواښونو د ماهیت له بدلون سره سره، "یو حقیقت پر خپل ځای پاتې دی: د خبریالانو د وژنې عاملین په ډېرو مواردو کې مجازات کېږي نه." دې سازمان د دې معافیت د پای ته رسولو، د خبریالانو د ساتنې او د بیان ازادۍ د دفاع لپاره د سمدستي اقدام غوښتنه وکړه.
یونسکو په خپل راپور کې څرګنده کړې چې "هر خبریال چې غلی کېږي، زموږ ټولو لپاره یوه ضایعه ده." دا پیغام د ټولنو په خبرولو او د واکمنانو په ځواب ویلو کې د خبریالانو د حیاتي رول په اهمیت ټینګار کوي.
په ورته وخت کې، د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د سرمنشي ځانګړې استازې، رباب فاطمه، هم د خبرو اترو په پیاوړتیا، د سولې په تامین او د ښې حکومتولۍ په ټینګښت کې د خبریالانو پر اساسي رول ټینګار وکړ. دا څرګندونې د افغانستان په اوسني وضعیت کې د ازادو رسنیو اهمیت په ګوته کوي.
که څه هم د یونسکو په وروستي راپور کې په مستقیم ډول د طالبانو نوم نه دی اخیستل شوی، خو په افغانستان کې واک ته د دې ډلې له بیا راستنېدو وروسته د رسنیو د ازادۍ وضعیت خورا خراب شوی دی. د بې پولې خبریالانو سازمان (RSF) مخکې له دې خبرداری ورکړی و چې افغانستان د رسنیو د فعالیت لپاره یو له خورا ستونزمنو هیوادونو څخه ګرځېدلی دی.
د رسنیو د ملاتړو بنسټونو په وینا، د ۲۰۲۱ کال له اګست وروسته په سلګونو افغان خبریالان له هیواده وتلو ته اړ شوي او پاتې رسنۍ له سخت سانسور، ګواښونو او خپل
سرو نیونو سره مخ دي. د معافیت د پای ته رسولو نړیواله ورځ په افغانستان او ټوله نړۍ کې د خبریالانو پر وړاندې د جرمونو لپاره د ځواب ویلو اړتیا یادوي.
سرچینه: یونسکو
🌐
