در یادداشتی که اخیراً منتشر شده، با عنوان «عقل جنسیت نمی‌شناسد»، نگرش رایج در جامعه افغانستان نسبت به زنان و نادیده گرفتن توانایی‌های فکری آنان به شدت مورد انتقاد قرار گرفته است. نویسنده این متن استدلال می‌کند که در این جامعه، زن بودن هنوز به اشتباه با ضعف عقلی مترادف دانسته می‌شود.
در این مقاله آمده است که زنان در افغانستان اغلب با برچسب «کم عقل» یا «ناقص العقل» روبه‌رو می‌شوند، گویی که خرد و توانایی فکری بر اساس جنسیت توزیع می‌شود و سهم کمتری به زنان رسیده است. این نگاه تحقیرآمیز نه تنها در سطح جامعه، بلکه در درون خانواده‌ها نیز ریشه دوانده است.
نویسنده توضیح می‌دهد که وقتی زنی تلاش می‌کند در تصمیم‌گیری‌های مهم خانوادگی مشارکت کند، نظر او صرفاً به دلیل زن بودنش نادیده گرفته یا اشتباه تلقی می‌شود. این محرومیت حتی به اساسی‌ترین حقوق شخصی مانند ازدواج و طلاق نیز کشیده شده است، جایی که مردان خانواده برای زندگی یک زن تصمیم می‌گیرند و او مجبور است تا آخر عمر با پیامدهای تصمیماتی که دیگران برایش گرفته‌اند، زنده‌گی کند.
این یادداشت به این واقعیت تلخ اشاره می‌کند که بسیاری از زنان این ذهنیت را پذیرفته و به آن عادت کرده‌اند. عباراتی مانند «این کار مردانه است» یا «بگذارید مردان تصمیم بگیرند» به طور مکرر در خانواده‌ها شنیده می‌شود که این خود زمینه را برای تداوم ستم علیه زنان فراهم می‌کند.
نویسنده با طرح سوالاتی اساسی، این نگرش را به چالش می‌کشد: «چرا جنسیت یک فرد باید پیش از افکار او قضاوت شود؟» و «چرا مردان نمی‌پذیرند که زنان نیز همانند آنان از عقل برخوردارند و هیچ جنسیتی بر دیگری برتری فکری ندارد؟»
در ادامه تاکید می‌شود که زنان به دنبال امتیاز ویژه نیستند، بلکه خواهان آن هستند که به عنوان یک انسان برابر دیده شوند. برابری حق همه انسان هاست و زن نیز یک انسان است. محروم کردن زنان از حقوق اساسی‌شان به بهانه جنسیت، نقض آشکار این اصل است.
این مقاله با این امید به پایان می‌رسد که روزی فرا رسد که دیگر جنسیت یک فرد، معیاری برای سنجش عقل و ارزش انسانی او نباشد و به جای قضاوت بر اساس زن بودن، به ایده‌ها، توانایی‌ها و دستاوردهای زنان توجه شود. منبع: زرین تی وی
🌐
