از زمان حمله اسرائیل به ساختمان مجاور سفارت جمهوری اسلامی ایران در دمشق که منجر به کشته شدن تعدادی از افسران و فرماندهان سپاه پاسداران شد، تهران با تهدید به انتقام بزرگ روبرو شد و واشنگتن اعلام کرد که در صورت وقوع درگیری، از اسرائیل دفاع خواهد کرد.
اکنون سوالات نگرانکنندهای مطرح میشود: آیا جمهوری اسلامی و اسرائیل وارد جنگ خواهند شد؟ اگر جنگ به کنترل دست ندهد و آمریکا نقش داشته باشد، چه اتفاقی میافتد؟ آیا این جنگ پایان منازعات خواهد داد؟ یا اینکه فاجعهای بیشتر را به همراه خواهد داشت و همه چیز را ویران خواهد کرد؟
قبل از بحث در مورد احتمال جنگ، باید توجه داشت که این سه کشور (جمهوری اسلامی ایران، اسرائیل و آمریکا) در چهل سال گذشته نشان دادهاند که منازعات و تنشها را بهگونهای مدیریت میکنند که همواره در سطوح پایین تنش باقی بمانند و از رفتن به سمت رویارویی مستقیم جلوگیری کنند.
اسرائیل حمله حماس را کار ایران میداند. بنابراین، به باور اسرائیل، کشتن فرماندهان سپاه پاسداران پاسخی به حمله حماس در چارچوب «قواعد درگیری» است.
اکنون، به دلایل مختلف نمیتوان رویارویی مستقیم را رد کرد، بهویژه اینکه جمهوری اسلامی در پیشروی جغرافیایی شتاب گرفته و حوزه نفوذش را در قلمرو چهار کشور اطراف اسرائیل گسترش داده است. افزون بر این، حوثیهای یمن به بخشی از معادله تبدیل شدهاند. جمهوری اسلامی دو جبهه جنگ را در حالی کنترل میکند که شمار نیروهای نیابتیاش در منطقه، بهویژه در عراق، دو برابر شده است، حجم تسلیحات حزبالله را افزایش داده است و مهمتر از همه اینکه تهران میکوشد به توانمندیهای نظامی هستهای دست پیدا کند.
با توجه به درک بیشتری که از مسائل استراتژیک و محاسبه مخاطره دارد و، برای اجتناب از درگیری مستقیم، آسیبها و چالشهای بسیاری را متحمل میشود، با رژیم صدام حسین تفاوت بسیار دارد، اما این ويژگیها وقوع درگیری ویرانگر موسوم به «جنگ روز قیامت» را منتفی نمیکند، بهویژه اگر جمهوری اسلامی به رویکرد توسعهطلبانهاش، که موازنه قدرت را تا بابالمندب تهدید میکند و ثبات اردن را بر هم میزند، ادامه دهد.
با توجه به تصمیمهای تعیینکننده راهبردی، میتوان گفت وقوع درگیری در نتیجه اشتباه یا بهعمد، بعید نیست. برای مثال، اگر اسرائیل تصمیم به حذف حزبالله لبنان بگیرد، جمهوری اسلامی به احتمال زیاد دست به کار خواهد شد و حزبالله را مانند حماس در میدان نبرد تنها نخواهد گذاشت. از این رو، امتناع حزبالله از پاسخ مشابه به اسرائیل، بیانگر این واقعیت است. به نظر من، حزبالله میکوشد تواناییهای جنگی عظیمش را بهعنوان بخشی از سیاست بازدارندگی در حفاظت از رژیم ایران حفظ کند و اگر روزی جمهوری اسلامی و اسرائیل وارد جنگ شوند با استفاده از این تواناییها شهرهای اسرائیل را موشکباران کند و به آن کشور آسیب بسیاری وارد کند.
Cloudflare