د پي بي اس نیوز یو راپور د هغو افغانانو ناوړه وضعیت انځوروي چې له ایران او پاکستان څخه ایستل کیږي او خپل هیواد ته په ستنیدو سره له سختې بېوزلۍ او نامعلوم راتلونکي سره مخ دي. د طالبانو واکمني له اقتصادي پاشلتیا او په ځانګړې توګه د ځوانانو لپاره له تیاره لیدلوري سره مل ده.
د دې راپور له مخې، ډیری شړل شوي افغانان کلونه په ګاونډیو هیوادونو کې اوسیدلي دي. امیر، یو ځوان چې په ایران کې له ۲۰ کلونو ژوند وروسته شړل شوی، پي بي اس نیوز ته ویلي: "زه دلته هیڅ نه لرم؛ نه کار، نه ژوند او نه کور. په ایران کې مې لږ تر لږه یو عاید درلود."
وکیل، یو بل ځوان چې له ایران څخه ایستل شوی، کیسه کوي چې څنګه ایران ته د ننوتلو لپاره له ساعتونو پیاده تګ وروسته ونیول شو او ووهل شو. په افغانستان کې سخته بېوزلي ډیری دې ته اړ کوي چې د دې خطرونو سره سره، بیا هم د کار موندلو لپاره ایران ته لاړ شي.
د پاکستان پر پوله هم وضعیت ورته دی. جمیله، یوه ښځه چې له خپلو ۹ ماشومانو سره ایستل شوې، وايي چې کورنۍ یې میاشتې د پاکستاني پولیسو له ویرې پټه وه او حتی اته کلن زوی یې هم د پولیسو لخوا وهل شوی و. د هغې ۱۴ کلنه لور، چې د ډاکټر کېدو هیله یې درلوده، اوس له زده کړو پاتې ده.
په راپور کې د کډوالۍ نړیوال سازمان (IOM) د شمېرو له مخې، د ۲۰۲۳ کال له سپتمبر څخه د ۲۰۲۶ کال تر اګست پورې، تر ۶.۴ میلیونو ډېر افغانان له ایران او پاکستان څخه راستانه شوي یا بېرته استول شوي دي. ملګري ملتونه هم وايي چې یوازې سږ کال شاوخوا ۶۰۰ زره افغانان له پاکستان څخه راستانه شوي دي.
دا ډله ییز راستنیدل د افغانستان پر محدودو سرچینو خورا لوی فشار راوړي. د نړیوالو مرستو کمښت وضعیت لا پسې خراب کړی دی. په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د کډوالو د پروګرام بودیجه ښايي سږ کال د ۲۰۲۲ کال د بودیجې دریمې برخې ته راکمه شي. ملګري ملتونه اټکل کوي چې د کال تر پایه به ښايي دوه میلیونه نور کډوال هم افغانستان ته راستانه شي، چې بشري ناورین به لا ژور کړي.
سرچینه: PBS News
🌐
