د ځنګلي ژویو نړیوال صندوق (WWF) په یوه نوي او اندېښمنونکي راپور کې اعلان کړی چې له ۱۹۷۰ کال راهیسې په ټوله نړۍ کې د ځنګلي ژویو نفوس په اوسط ډول ۷۳ سلنه کم شوی دی. دا موندنې د ځمکې د روغتیا او د هغې د ژوندي تنوع لپاره یو جدي خطر زنګ دی.
دا څېړنه چې "د ژوندي سیارې راپور" نومېږي، د ۱۹۷۰ او ۲۰۲۲ کلونو ترمنځ د ۵،۷۹۰ شمزۍ لرونکو ژویو (تی لرونکي، مرغان، خزندې، دوه ژواکي او کبان) د ۳۵،۸۰۳ نفوسو بهیرونه څېړلي دي. د ۷۳ سلنې کمښت په طبیعي ایکوسیستمونو کې یو ژور بحران په ګوته کوي، چې عمدتاً د انساني فعالیتونو لکه د استوګنځایونو ویجاړول، ککړتیا او د اقلیم بدلون له امله رامنځته شوی.
سره له دې، راپور ټینګار کوي چې هرڅه ناهیلي کوونکي نه دي او د ساتنې هڅې کولی شي لوی توپیر رامنځته کړي. د یوې بریالۍ بېلګې په توګه، راپور په هند کې د پړانګانو نفوس ته اشاره کوي. د متمرکزو ساتنیزو اقداماتو په برکت، په هند کې د وحشي پړانګانو شمېر په ۲۰۲۲ کال کې ۳،۶۸۲ ته ورسېد.
دا بریا ښیي چې په هوښیارانه ساتنیزو ستراتیژیو کې پانګونه کولی شي له خطر سره مخ نوعو په بیا رغونه کې مرسته وکړي. د ځنګلي ژویو نړیوال صندوق وايي چې دا ډول بریاوې ثابتوي چې د سیاسي ارادې او د ځایی ټولنو په ګډون سره، د ژوندي تنوع د کمښت اندېښمنونکی بهیر بدلیدلی شي.
افغانستان هم بډایه او بې ساري ځنګلي ژوي لري، په شمول د واورین پړانګ، چې له ورته ګواښونو سره مخ دی. په نړیواله کچه د بریالیو ساتنیزو پروګرامونو څخه زده کړل شوي درسونه په افغانستان کې د له خطر سره مخ نوعو د ساتنې لپاره هم حیاتي کیدی شي.
سرچینه: WWF
🌐
