لیکوال: نور وجوهات
په ۲۰۲۱ کال کې د طالبانو د واک ته راستنېدو وروسته، ډېری خلک داسې انګېرل چې افغانستان به له پاکستان سره تر بل هر وخت ډېر نږدې شي.
خو د تېرو دوو کلونو پرمختګونه ښيي چې کابل هڅه کوي خپلې اړیکې د سیمې له بېلابېلو قوتونو سره متوازنې کړي، چې په دې کې هند هم شامل دی.
خو ولې؟
۱. د سیاسي انزوا ماتول
طالبان لا هم د ډېرو هېوادونو لخوا په رسمي توګه نه دي پېژندل شوي.
له هند سره نږدې کېدل، چې د آسیا له سترو قوتونو څخه دی، کولی شي مهم سیاسي پیغام ولېږدوي:
افغانستان غواړي له ټولو هېوادونو سره اړیکې ولري، نه یوازې د یوې ځانګړې ډلې سره.
۲. د پاکستان په وړاندې توازن
په تېرو میاشتو کې د کابل او اسلاماباد اړیکې ترینګلې وې.
د سرحدي لانجو، د افغان کډوالو ایستلو، او امنیتي اختلافاتو له امله، طالبانو هڅه کړې چې په سیمه کې موازنه رامنځته کړي.
له هند سره نږدې کېدل د همدې توازن سیاست یوه برخه ده.
۳. اقتصاد؛ فوري لومړیتوب
افغانستان د سخت اقتصادي کړکېچ سره مخ دی.
هند تر دې وړاندې په افغانستان کې لویې پروژې عملي کړې وې؛ لکه د پارلمان ودانۍ جوړول.
همدارنګه، د هند بشردوستانه مرستې، لکه غنم او درمل لیږدول، دوام لري.
د چابهار بندر لار هم د افغانستان د سوداګرۍ لپاره حیاتي ارزښت لري.
۴. د هند ګټې
هند هم خپلې ځانګړې موخې لري:
ډیلي نه غواړي چې افغانستان په بشپړه توګه د خپلو سیمهییزو سیالانو تر اغېز لاندې پاتې شي.
سیمهییز امنیت او د هغو افراطي ډلو د پراختیا مخنیوی چې د هند مخالفې دي، د دې هېواد لپاره ډېر مهم دي.
پایله
هغه څه چې د کابل او ډیلي ترمنځ ښکاري، تر ډېره یوه عملي سیاسي اړیکه ده، نه ایدیولوژیکي ملګرتیا.
په بهرني سیاست کې، هېوادونه د خپلو ملي ګټو پر بنسټ عمل کوي، نه د احساساتو او تاریخي کیسو پر اساس.
نن ورځ افغانستان په داسې وضعیت کې دی چې د اقتصادي ژغورنې او سیاسي ثبات لپاره له بېلابېلو سیمهییزو قوتونو سره تعامل ته اړتیا لري.
نور وجوهات
Cloudflare