سالهاست هر بار یک رهبر می آید و ما امیدوار می شویم. بعد از چند سال دوباره ناامید می شویم و دنبال چهره دیگری می گردیم. شاید وقتش رسیده که از خود یک سوال صادقانه بپرسیم: آیا مشکل واقعاً رهبران است یا نبود قانون؟ ما سال ها بیشتر از قانون به اشخاص اهمیت داده ایم. وقتی رهبر مورد علاقه ما اشتباه می کند، حاضر نیستیم نقدش کنیم. اما اگر رقیب همان کار را کند شدید اعتراض می کنیم.
افغانستان به قانون، به عدالت، به حقوق برابر همه شهروندان، به آزادی بیان و به نهادهای قوی نیاز دارد. نهادهایی که با رفتن یک رهبر از بین نروند و با آمدن رهبر دیگر از نو ساخته نشوند.
امنیت مهم است، اما امنیت نباید بهانه ای برای خاموش کردن صدای مردم شود. اختلاف نظر طبیعی است، اما مخالف، دشمن نیست. یک سوالی که همیشه از مردم می شنویم این است: اگر طالبان بروند، کی می تواند جای شان را بگیرد؟
سال ها پیش همین سوال را در باره اشرف غنی می پرسیدند.
امروز همین سوال را در باره طالبان می پرسند. اما شاید این سوال، سوال اصلی نباشد. شاید باید به جای «چه کسی؟»، بپرسیم «چه قانونی؟» مهم نیست چه کسی می آید، مهم این است که قانون عادلانه و نهادهای مستقل وجود داشته باشد. کشورهای موفق به این دلیل موفق نشده اند که همیشه بهترین رهبران را داشته اند، بلکه به این دلیل که نظامی ساخته اند که حتی وقتی رهبر تغییر می کند، کشور به کار خود ادامه دهد. پس شاید وقت آن رسیده باشد که به جای این سوال که «اگر این رهبر برود، چه کسی جای او را می گیرد؟»، از خود بپرسیم: «چه قانونی باید وجود داشته باشد که هر کسی به قدرت رسید، نتواند حقوق مردم را نادیده بگیرد؟»
اگر به این سوال پاسخ بدهیم، دیگر تغییر رهبران بزرگ ترین نگرانی ما نخواهد بود. آن وقت قدرت واقعی در دست قانون خواهد بود، نه در دست اشخاص.
نور وجوهات
