سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو) در گزارشی به مناسبت هفته جهانی سواد رسانه‌ای اعلام کرد که الگوی مصرف خبر در میان جوانان به شدت تغییر کرده است.
براساس این گزارش، ۵۲ درصد جوانان ۱۸ تا ۲۴ ساله در ۴۸ کشور مورد بررسی، اخبار و اطلاعات خود را عمدتاً از طریق شبکه‌های اجتماعی، پلتفرم‌های ویدیویی مانند یوتیوب و تیک تاک، و چت بات‌های هوش مصنوعی دریافت می‌کنند. این یافته نشان می‌دهد که رسانه‌های سنتی مانند تلویزیون و روزنامه‌ها جایگاه خود را در میان این نسل از دست داده‌اند.
یونسکو هشدار می‌دهد که این تغییر، نسل جوان را از مخاطبان صرف خبر به تولیدکنندگان، بازنشرکنندگان و شکل دهندگان جریان اطلاعات تبدیل کرده است. این موضوع اهمیت سواد رسانه‌ای و توانایی ارزیابی انتقادی اطلاعات را بیش از پیش ضروری می‌سازد.
این تحول برای جوانان افغانستان نیز اهمیت ویژه‌ای دارد. در کشوری که دسترسی به رسانه‌های آزاد محدود است، جوانان به طور فزاینده برای آموزش، کسب آگاهی و ارتباطات روزمره به اینترنت و شبکه‌های اجتماعی متکی هستند.
کارشناسان می‌گویند با اینکه دسترسی به اطلاعات آسان‌تر شده، اما تشخیص اخبار دقیق از اطلاعات نادرست، اخبار جعلی و تبلیغات پنهان به یک مهارت حیاتی تبدیل شده است. بدون داشتن این مهارت، شهروندان در برابر اطلاعات گمراه‌کننده آسیب پذیرتر می‌شوند.
یونسکو از دولت‌ها، رسانه‌ها و نهادهای آموزشی خواسته است تا برنامه‌های آموزش سواد رسانه‌ای را برای تقویت مهارت‌های ارزیابی انتقادی اطلاعات در میان شهروندان، به ویژه جوانان، گسترش دهند. شعار امسال هفته جهانی سواد رسانه‌ای «همه ما نقشی داریم» است که بر مسئولیت مشترک در تولید و انتشار مسئولانه اطلاعات تأکید دارد. منبع: یونسکو
🌐
