یک تحلیل منتشر شده، با نگاهی به میراث داکتر تتسو ناکامورا، پزشک جاپانی که زندگی خود را وقف افغانستان کرد، بر نیاز مبرم کشور به مدیریت هوشمند آب و اولویت دهی به زراعت برای رسیدن به امنیت غذایی تأکید می‌کند. ناکامورا که در سال ۱۳۹۸ کشته شد، دریافته بود که ریشه بسیاری از بیماری‌ها و رنج مردم، گرسنگی و کمبود آب برای تولید غذا است.

او به جای کمک‌های غذایی کوتاه مدت، بر تولید پایدار تمرکز کرد و نشان داد که پروژه‌های کوچک مانند احیای کانال‌ها در ننگرهار می‌تواند زندگی هزاران خانواده را متحول سازد. این تحلیل استدلال می‌کند که این رویکرد عملی، در تضاد با برخی پروژه‌های بزرگ زیربنایی دوره جمهوریت قرار دارد.

در دوره جمهوریت، بندهای بزرگی مانند سلما در هرات و کمال خان در نیمروز ساخته شدند. با این حال، تحلیل اشاره می‌کند که این پروژه‌ها بدون تکمیل شبکه‌های توزیع آب (کانال‌ها و جوی ها) کارایی لازم را ندارند. یک تحقیق علمی که در ولسوالی زنده جان هرات انجام شده و در این تحلیل به آن استناد شده، نشان می‌دهد که پس از فعال شدن بند سلما، برخی دهقانان در پایین دست با کمبود آب بیشتری مواجه شدند.

این وضعیت یک تناقض را آشکار می‌کند: در فصل‌های پرآب، سیلاب‌ها زمین‌های زراعتی را تخریب می‌کنند، اما چند ماه بعد، همان دهقانان برای نجات محصولات خود مجبور به حفر چاه‌های عمیق می‌شوند. مشکل اصلی کمبود آب نیست، بلکه مدیریت نادرست آن است. اتکای بیش از حد به آب‌های زیرزمینی، همانطور که گزارش «مرسی کورپس» در مورد سطح آب کابل نشان می‌دهد، پایدار نیست.

این تحلیل خواستار یک «جهاد ملی زراعتی» است؛ یک تلاش همگانی که دانش، سرمایه و مدیریت آب را برای مبارزه با گرسنگی متحد کند. این رویکرد باید بر مدیریت دقیق منابع آب در سطح محلی، استفاده از بذرهای مقاوم به خشکی، مشارکت مردم محل و توسعه زنجیره ارزش زراعتی (فرآوری، ذخیره و بازاریابی) متمرکز باشد.

پیام اصلی این است که افغانستان بیش از پروژه‌های نمایشی و پرهزینه، به مدیریت هوشمندانه منابع خود نیاز دارد. موفقیت نباید با میزان آب ذخیره‌شده در پشت سدها سنجیده شود، بلکه باید با میزان غذای تولیدشده، درآمد ایجادشده برای مردم و بازگشت کرامت انسانی به زندگی آن‌ها ارزیابی گردد.

منبع: تحلیل منتشر شده در رسانه‌ها

🌐

Author