د امریکا پخواني ولسمشر ډونالډ ټرمپ د نوبل د سولې پر کمیټې له دې کبله سخته نیوکه کړې چې دا جایزه یې ورته نه ده ورکړې. هغه "له اتو څخه د ډېرو جګړو درولو" ته په اشارې سره، دا پرېکړه "شرموونکې" او د ناروې هېواد پر اعتبار "یو داغ" بللی دی.
دا نیوکې وروسته له هغه وشوې چې د ناروې د نوبل کمیټې د جمعې په ورځ د ملګرو ملتونو د بشري حقونو پخوانۍ لویه کمیشنره او د جرمونو د نړۍوالې محکمې پخوانۍ قاضي، ناوانتم (ناوی) پیلې، د ۲۰۲۶ کال د نوبل د سولې جایزې د ګټونکې په توګه اعلان کړه. دا جایزه اغلې پیلې ته "د سولې او نړۍوالو حقونو د ودې" لپاره د هغې د هڅو له امله ورکړل شوه.
د پام وړ خبره دا ده چې د سولې د نوبل جایزې د ګټونکي له اعلان څخه یوازې څو ساعته وروسته، چې د جرمونو د نړۍوالې محکمې (ICC) پخوانۍ قاضي وه، د ټرمپ حکومت اعلان وکړ چې پر دې محکمې بندیزونه لګوي. دې همغږۍ د دې اقدام د انګېزو په اړه ګونګوسې نورې هم زیاتې کړې دي.
د ټرمپ حکومت له ډېرې مودې راهیسې د جرمونو له نړۍوالې محکمې سره مخالف و. واشنګټن په ځانګړې توګه په افغانستان کې د امریکايي پوځیانو د کړنو په اړه د دې محکمې له څېړنو او د اسراییلي چارواکو لپاره د نیولو د احتمالي حکم له صادرولو څخه سخته نیوکه کړې وه او تر دې مخکې یې هم د هغې یو شمېر قاضیان او څارنوالان تحریم کړي وو.
ټرمپ د خپلې ولسمشرۍ پر مهال څو ځله ځان د نوبل د سولې جایزې مستحق بللی و، په ځانګړې توګه د اسراییلو او څو عربي هېوادونو ترمنځ د اړیکو د عادي کولو په تړونونو کې د خپل رول له امله چې د "ابراهیم تړون" په نوم یادېږي.
برعکس، د ټرمپ منتقدین د هغه تهاجمي بهرنۍ پالیسۍ، د ایران له اټومي تړون او د پاریس له اقلیمي تړون څخه وتلو، او د نړۍوالو بنسټونو کمزوري کولو ته اشاره کوي او په دې باور دي چې د هغه کړنې د نوبل د سولې جایزې له روح سره په ټکر کې وې.
د دې جایزې ۸۵ کلنه ګټونکې، ناوانتم پیلې، د سویلي افریقا یوه حقوقپوهه ده چې لسیزې یې د تبعیض پر وړاندې مبارزې او د بشري حقونو دفاع ته وقف کړې دي.
سرچینه: خبري راپورونه
🌐
