د وریجو بیه، چې د افغان کورنیو لپاره یو له اساسي خوراکي توکو څخه ده، په تېر یو نیم کال کې د پام وړ لوړه شوې او نږدې دوه برابره شوې ده. دې زیاتوالي پر هغو خلکو اقتصادي فشار نور هم زیات کړی چې له پخوا راهیسې له بشري بحران سره مخ دي.
د خوړو نړیوال پروګرام (WFP) معلومات ښيي چې د ۱۴۰۳ لمریز کال په حوت میاشت کې د یو کیلوګرام وریجو بیه شاوخوا ۶۵ افغانۍ وه، خو دا شمېره اوس شاوخوا ۱۲۰ افغانیو ته رسېدلې ده. دا بیه په داسې حال کې لوړیږي چې څو میاشتې وړاندې د هر کیلوګرام وریجو بیه ۱۴۳ افغانیو ته هم رسېدلې وه.
د دې بیې د لوړوالي یو له اصلي لاملونو څخه د طالبانو حکومت او پاکستان ترمنځ تاوتریخوالی او په مکرر ډول د پولو تړل دي. پاکستان افغانستان ته د وریجو یو له سترو صادرونکو څخه دی او په سوداګریزو لارو کې هر ډول خنډ پر بازارونو مستقیم اغېز کوي. د بېلګې په توګه، کله چې اسلام اباد د ۱۴۰۴ کال په میزان میاشت کې پولې په بشپړ ډول وتړلې، د وریجو بیه ۹۸ افغانۍ وه.
د پام وړ خبره دا ده چې د خوړو نړیوال پروګرام اوونیز ارقام د پام وړ توپیر ښيي او د خورا کم زیاتوالي خبر ورکوي؛ د هغو ارقامو له مخې، د شولې وریجو بیه یوازې ۱۳ افغانۍ او د پلو وریجو بیه ۲۴ افغانۍ لوړه شوې ده.
د خوړو د نړیوال پروګرام او "ریچ" موسسې په ګډ راپور کې راغلي، که څه هم افغان سوداګرو خپلې سوداګریزې لارې د ایران او منځنۍ اسیا هېوادونو خوا ته اړولې، خو دا بدیلې لارې اوږدې دي او د ټرانسپورټ لګښتونه یې لوړ کړي دي.
دې وضعیت نه یوازې پر مصرف کوونکو، بلکې پر هغو افغان تولیدوونکو او سوداګرو هم منفي اغېز کړی چې په دودیز ډول یې د خپلو محصولاتو د صادراتو لپاره د پاکستان پر بازارونو تکیه کوله. د دې بهیر په دوام سره، تمه کیږي چې د ژمي په درشل کې به پر کورنیو اقتصادي فشار نور هم زیات شي.
سرچینه: د خوړو نړیوال پروګرام
🌐
